Tuesday, 29 November 2011
La psychanalyse à l’envers
Ζακ Λακάν, Σεμινάριο 17 "Το ανάποδο της ψυχανάλυσης"
1969-70
ed. Seuil, Paris
La psychanalyse à l’envers, αυτός θεώρησα πως έπρεπε να είναι ο τίτλος του παρόντος σεμιναρίου.
Μην νομίζετε πως αυτός ο τίτλος οφείλει οτιδήποτε στην επικαιρότητα που θα θεωρούσε τον εαυτό της στα πρόθυρα του να φέρει τα πάνω κάτω σ’ έναν ορισμένο αριθμό τόπων. Δεν θα δώσω παρά την ακόλουθη απόδειξη. Σ’ ένα κείμενο του 1966, και συγκεκριμένα σε μια από αυτές τις εισαγωγές που συνέταξα τη στιγμή της συλλογής των Γραπτών μου, και που το υπογραμμίζουν ιδιαιτέρως, κείμενο που τιτλοφορείται De nos antécédents, χαρακτηρίζω στην σελίδα 68 το λόγο μου ως μια επανεξέταση, λέω, του φροϋδικού σχεδίου από την ανάποδη. Γράφτηκε λοιπόν πολύ πριν τα γεγονότα – μια επανεξέταση από την ανάποδη (envers).
Τι να πει κανείς γι’ αυτό; Μου συνέβη, την περασμένη χρονιά, να διακρίνω, με μεγάλη επιμονή, σε τι συνίσταται το καθεστώς του λόγου, σαν μια αναγκαία δομή που υπερβαίνει κατά πολύ την ομιλία, η οποία είναι πάντοτε λίγο ως πολύ συνάρτηση των περιστάσεων. Αυτό που προτιμώ, είπα, και μάλιστα μια μέρα το έγραψα στον πίνακα, είναι ένας λόγος χωρίς λόγια.
Είναι γεγονός ότι κάλλιστα αυτός μπορεί να υφίσταται χωρίς λόγια. Υφίσταται σε ορισμένες θεμελιώδεις σχέσεις. Αυτές, κυριολεκτικά, δε θα μπορούσαν να στηριχθούν χωρίς τη γλώσσα. Μέσα από την γλώσσα ως εργαλείο εγκαθιδρύεται ένας ορισμένος αριθμός σταθερών σχέσεων, στο εσωτερικό των οποίων μπορεί, βεβαίως, να εγγραφεί κάτι που είναι πολύ πιο ευρύ, που πάει πολύ πιο μακριά, από τις δυνατές εκφορές. Δεν είναι διόλου αναγκαίες ώστε η συμπεριφορά μας, οι πράξεις μας να εγγράφονται ενδεχομένως στο πλαίσιο ορισμένων πρωταρχικών διατυπώσεων. Εάν αυτά τα πράγματα δεν συνέβαιναν, τι θα γινόταν με ό,τι ξαναβρίσκουμε στην εμπειρία μας, και ειδικότερα την αναλυτική -παρούσα σ’ αυτό το σημείο συνάρθρωσης επειδή ακριβώς το υπέδειξε -, τι θα γινόταν λοιπόν με αυτό που ξαναβρίσκουμε υπό τη μορφή του υπερεγώ;
Υπάρχουν δομές -δε θα μπορούσαμε να τις κατονομάσουμε διαφορετικά- για να χαρακτηρίσουμε ό,τι μπορεί να αναδειχθεί από αυτό το υπό μορφήν όπου την τελευταία χρονιά έδωσα έμφαση στο πλαίσιο μιας ιδιαίτερης χρήσης, –δηλαδή αυτό το οποίο ορίζω διαμέσου της θεμελιώδους σχέσης με βάση τη σχέση ενός σημαίνοντος με ένα άλλο σημαίνον. Απ’ όπου προκύπτει η ανάδυση αυτού, που αποκαλούμε το υποκείμενο –μέσω του σημαίνοντος που, εν προκειμένω, λειτουργεί ως αυτό που αντιπροσωπεύει το υποκείμενο, σε σχέση με ένα άλλο σημαίνον.
Πώς να διατυπώσουμε αυτόν τον θεμελιώδη τύπο; Αυτόν τον τύπο, αν θέλετε, χωρίς να χρονοτριβούμε, φέτος θα τον γράψουμε με έναν νέο τρόπο. Τον είχα διατυπώσει την περασμένη χρονιά με βάση την εξωτερικότητα του σημαίνοντος S1, εκείνου απ’ όπου αντλεί την καταγωγή του ο ορισμός του λόγου, έτσι όπως πρόκειται να τον υπογραμμίσουμε σ’ αυτό το πρώτο βήμα, σ’ έναν κύκλο που τον δηλώνουμε με το αρχικό γράμμα Α, δηλαδή το πεδίο του μεγάλου Άλλου. Όμως, απλοποιώντας, θεωρούμε το S1 και, κατονομάζουμε με το σημείο S2, την συστοιχία των σημαινόντων. Πρόκειται γι’ αυτά που είναι ήδη υπάρχοντα, μολονότι στο πρωταρχικό σημείο στο οποίο εντασσόμαστε για να καθορίσουμε τι συμβαίνει με τον λόγο, τον λόγο νοούμενο ως καθεστώς του εκφερόμενου, το S1 είναι εκείνο που πρέπει να εξετάσουμε ως παρεμβαίνοντα. Παρεμβαίνει σε μια σημαίνουσα μπαταρία, που δεν έχουμε ποτέ κανένα δικαίωμα, σε καμία περίπτωση να θεωρήσουμε ως αποτελούμενη από διάσπαρτα στοιχεία, ως αυτή που διαμορφώνει το δίκτυο αυτού που ονομάζεται μια γνώση…..
Απόσπασμα από το Σεμινάριο 17 του Ζακ Λακάν L’envers de la psychanalyse, Paris, Seuil.
http://www.centrerepsy.gr/%28A%28elqTkth1zAEkAAAANmIxODNkMzAtMzI5OS00ZGFmLWI1ZDQtMmNlMjczODAxMTQ0Gdt6EeD3ADjvMmJqH1Y7hqyvNIE1%29%29/Infos/Article.aspx?IDVAl=6&th=%CE%96%CE%B1%CE%BA%20%CE%9B%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CE%BD,%20%CE%A3%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%BD%CE%AC%CF%81%CE%B9%CE%BF%2017&cult=el-GR&AspxAutoDetectCookieSupport=1
Friday, 25 November 2011
κλεισθένης revisited
Ο Κλεισθένης υπήρξε Αθηναίος πολιτικός του 6ου αι. π.Χ., της οικογένειας των Αλκμεωνιδών. Το 508-507 π.Χ. έθεσε τις βάσεις για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της Αθήνας.
Με το τέλος της τυραννίας του Πεισίστρατου, ανέλαβε να μεταρρυθμίσει το πολίτευμα της Αθήνας και να το καταστήσει δημοκρατικότερο. Γι' αυτό τον σκοπό διαχώρισε τους Αθηναίους σε δέκα φυλές με δέκα δήμους η καθεμιά. Σε κάθε φυλή φρόντισε να ανήκουν πολίτες από διάφορες περιοχές της Αττικής και έτσι οι πλούσιοι ευγενείς έπαψαν να αποτελούν μόνοι τους μια ισχυρή τάξη και αναμίχθηκαν με τους υπόλοιπους πολίτες. Ο Κλεισθένης έδωσε όλη την εξουσία στην Εκκλησία του δήμου. Από αυτήν εκλέγονταν και οι δέκα στρατηγοί που διοικούσαν όχι μόνο το στρατό αλλά και το ίδιο το κράτος.
Επιπρόσθετα, η βουλή των 400, όργανο που θέσπισε ο Σόλωνας αντικαταστήθηκε από νέα βουλή με 500 βουλευτές. Αυτοί εκλέγονταν κάθε χρόνο με κλήρο 50 από κάθε φυλή. Έτσι, όλοι οι πολίτες είχαν πιθανότητα να γίνουν κάποτε βουλευτές. Έργο της βουλής ήταν να προετοιμάζει τα θέματα που θα συζητούσε η Εκκλησία του δήμου. Επίσης, ο Κλεισθένης, για να προστατέψει το νέο πολίτευμα, καθιέρωσε τον οστρακισμό. Κάθε πολίτης έγραφε πάνω σε ένα κομμάτι από σπασμένο αγγείο (όστρακο) το όνομα του πολιτικού που θεωρούσε πιο επικίνδυνο για τη δημοκρατία. Μετρούσαν κατόπιν τα όστρακα και εξόριζαν για 10 χρόνια όποιον είχε συγκεντρώσει 6 χιλιάδες όστρακα με το όνομά του. Έτσι γεννήθηκε στην Αθήνα η δημοκρατία, το πολίτευμα που δίνει σε όλους του πολίτες το δικαίωμα αλλά και το καθήκον να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση του κράτους. Η δημοκρατία ήταν μια από τις πιο σημαντικές κατακτήσεις των αρχαίων Ελλήνων. Έτσι έπαψαν η συγγένεια και η καταγωγή να παίζουν ρόλο στην πολιτική ζωή της Αθήνας. Με το μέτρο αυτό ο Κλεισθένης "έδωσε την πολιτεία στον λαό", όπως έγραψε αργότερα ο Αριστοτέλης.
[wikipedia]
Thursday, 17 November 2011
ολομερικότητα
Abduction is a kind of logical inference described by Charles Sanders Peirce as "guessing".[1] The term refers to the process of arriving at an explanatory hypothesis. Peirce said that to abduce a hypothetical explanation a from an observed surprising circumstance b is to surmise that a may be true because then b would be a matter of course.[2] Thus, to abduce a from b involves determining that a is sufficient (or nearly sufficient), but not necessary, for b.
For example, the lawn is wet. But if it rained last night, then it would be unsurprising that the lawn is wet. Therefore, by abductive reasoning, the possibility that it rained last night is reasonable. (But note that Peirce did not remain convinced that a single logical form covers all abduction.)[3]
Peirce argues that good abductive reasoning from P to Q involves not simply a determination that, e.g., Q is sufficient for P, but also that Q is among the most economical explanations for P. Simplification and economy are what call for the 'leap' of abduction.[4]
There has been renewed interest in the subject of abduction in the fields of computer science and artificial intelligence research.
Friday, 11 November 2011
Monday, 7 November 2011
Monday, 31 October 2011
Wednesday, 26 October 2011
ανοσοποιητικό
15 χρόνια μετά θυμάμαι το δώρο της ζωής που μου ξαναχαρίστηκε.ξαναθυμάμαι και πίνω απ'το ίδιο μου το αίμα, πως ο άνθρωπος έχει την πιο απίστευτη δύναμη όταν βρεθεί στη μεγαλύτερη αδυναμία.την στιγμή που άκουσα πως ή θα μείνω και θα πολεμήσω την ασθένεια ή θα εγκαταλείψω και θα πεθάνω.κι ύστερα γαλήνη.κι ύστερα η συνειδητοποίηση της αδυσώπητης ροής της ζωής που κάνει τα πάντα να συνεχίζουν να κινούνται στους δρόμους ακόμα και ερήμην μας.οι ατέλειωτες ώρες της ησυχίας.τα συρτά βήματα στο διάδρομο με τα φώτα νυκτός ως το παράθυρο.τα δέντρα να θροϊζουν βουβά πίσω απ'το τζάμι, απέναντι στο μικρό θρίαμβο του "περπατάω", "βλέπω", "σκέφτομαι".τις ελάχιστες επίπονες κινήσεις, τις γιγάντιες νίκες της ελάχιστης αυτοεξυπηρέτησης.τα γέλια με τους συνάρρωστους.την υπέρβαση του ανυπόταχτου στις εντολές του νου σώματος.την ταπεινή έξοδο απ'το αυτοάνοσο με τη βοήθεια ανθρώπων, αλλά και με το ανεξήγητο πείσμα του βλέμματος που δεν μπορεί να διακρίνει παρά τα επόμενα τρία βήματα.μέχρι εκεί.αυτό το θυμάμαι.
Sunday, 23 October 2011
σιωπή
σπασμένα μάρμαρα
σπασμένες λέξεις
σπασμένοι άνθρωποι
και πώς να βλαστήσει
ένα βλέμμα τρυφερό
μέσα σε τόση αδικία
Friday, 21 October 2011
Wednesday, 19 October 2011
Tuesday, 18 October 2011
suninside II, σχήμα κλιμακωτό
Monday, 17 October 2011
dharma exams
-thought
-what can cover the earth?
-darkness
-who are more numerous, the living or the dead
-the living, because the dead are no longer
-give me an example of space
-my two hands as one
-an example of grief
-ignorance
-of poison
-desire
-an example of defeat
-victory
-which came first, day or night
-day, but it was only a day ahead
-what is the cause of world
-love
-what is your opposite
-myself
-what is madness
-a forgotten way
-and revolt?why do men revolt?
-to find beauty, either in life or in death
-and what in each of us is inevitable?
-happiness
-and what is the greatest wonder?
-each day death strikes and we live as though we were immortal.this is the greatest wonder
(στη συγκάτοικό μου που θα μου λείψει πολύ, καλή αρχή/ Mahabharata-P.Brook)
Sunday, 16 October 2011
με λογισμό και όνειρο
Ο Ηράκλειτος αρχίζει με μια προειδοποίηση.Πρέπει να προετοιμάζεται κανείς για να γνωρίσει τη θεότητα, όπως πρέπει και να ελπίζει για να ανταμώσει το ανέλπιστο:"αν δεν ελπίζεις, δεν θα βρεις το ανέλπιστο, γιατί είναι ανεξερεύνητο κι αδιάβατο", μας είχε διδάξει το απόσπασμα 18.Όταν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν στο θείο σημαίνει και πως δεν θα το γνωρίσουν.Αυτό θα πει ότι η "πίστη" προηγείται της "γνώσης"; Μήπως εδώ η πίστη είναι κάτι περισσότερο από διάθεση επικοινωνίας με τη θεότητα; Ο Ηράκλειτος είναι ο πρώτος μεγάλος δυτικός στοχαστής, επειδή πρώτος αυτός προσπαθεί να συλλάβει με το λογισμό (με το λόγο) και να εκφράσει με τη γλώσσα (με το λόγο) το ένα νόημα της ολότητας του είναι.Η θεότητα ενυπάρχει στην ολότητα.Η ελπίδα και η πίστη, που ο Ηράκλειτος τις απαιτεί σαν προϋπόθεση, έχουν σκοπό να κάνουν εφικτό το διάλογο ανάμεσα στο θείο λόγο και τον ανθρώπινο.Η πίστη δεν αντιτίθεται στο λογικό ούτε η διαισθητική γνώμη στη λογική γνώση.Ο ανθρώπινος λογισμός πρέπει να είναι διαθέσιμος να δεχτεί το κάλεσμα της θεότητας.Αφού η θεότητα εξασφαλίζει τη δομή του κόσμου, ο ανθρώπινος λογισμός είναι η σύλληψη αυτής της αόρατης δομής, αυτής της καλυμμένης αρμονίας.Ο λογισμός προηγείται του συλλογισμού, χωρίς η πίστη να προηγείται του πρώτου.Ο Ηράκλειτος δεν είναι ούτε ορθολογιστής ούτε πιστός σε κάποιο δόγμα.Απλώς είναι ποιητής και στοχαστής.
[Κ. Αξελός, Ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία, εκδ. Εξάντας, σελ.164]
Saturday, 15 October 2011
Thursday, 13 October 2011
Monday, 10 October 2011
Saturday, 8 October 2011
φαιό
με ασφαλίζει απ'τη σκέψη σου
μου υπενθυμίζει το στόμα σπηλιά
το κενό στο θώρακα
τον αέρα να γεμίζει ρυθμικά τα μέλη
εισπνοή
(κι εκπνοή)
Friday, 7 October 2011
ο σκοτεινός
[Κ.Αξελός, ο Ηράκλειτος και η φιλοσοφία, εκδ.Εξάντας, σελ.145]



